Tham số của hàm trong C#

Tham số (parameter) là chỗ để đưa dữ liệu vào hàm. Nhờ tham số, một hàm Attack dùng được cho mọi mục tiêu và mọi mức sát thương, thay vì mỗi con quái một hàm riêng.

Khai báo tham số

Nếu không có tham số, bạn sẽ phải viết AttackSlime(), AttackGoblin(), AttackBoss(), mỗi hàm gần giống hệt nhau. Tham số cho phép một hàm nhận thông tin từ chỗ gọi.

Mỗi tham số khai báo giống một biến: kiểu rồi tên, các tham số cách nhau bằng dấu phẩy.

Attack("Slime", 12);
Attack("Boss", 40);

void Attack(string target, int damage)
{
    Console.WriteLine($"Chém {target}, gây {damage} sát thương");
}
// Chém Slime, gây 12 sát thương
// Chém Boss, gây 40 sát thương

Khi gọi, giá trị truyền vào (gọi là đối số, argument) phải đúng số lượng, đúng thứ tự và đúng kiểu với tham số.

Giá trị mặc định

Phần lớn các đòn đánh gây 10 sát thương. Gõ lại 10 ở mọi chỗ gọi vừa dài vừa dễ sai. Gán giá trị mặc định cho tham số, và chỗ gọi có thể bỏ qua nó.

Attack("Slime");        // Chém Slime, gây 10 sát thương
Attack("Boss", 40);     // Chém Boss, gây 40 sát thương

void Attack(string target, int damage = 10)
{
    Console.WriteLine($"Chém {target}, gây {damage} sát thương");
}

Lỗi hay gặp: đặt tham số có mặc định đứng trước tham số bắt buộc, như void Attack(int damage = 10, string target). C# báo CS1737 "Optional parameters must appear after all required parameters". Tham số có mặc định luôn nằm cuối.

Named arguments: gọi theo tên tham số

Hàm có nhiều tham số cùng kiểu rất dễ truyền lộn thứ tự. Đọc SpawnEnemy("Bat", 3, 50) bạn không biết 3 là số lượng hay cấp độ. Ghi tên tham số khi gọi giúp đọc rõ và cho phép đổi thứ tự.

SpawnEnemy("Bat", count: 3, level: 5);
SpawnEnemy(level: 10, name: "Golem");

void SpawnEnemy(string name, int level = 1, int count = 1)
{
    Console.WriteLine($"Sinh {count} {name} cấp {level}");
}
// Sinh 3 Bat cấp 5
// Sinh 1 Golem cấp 10

Truyền giá trị: hàm nhận bản sao

Với kiểu như int, float, bool, hàm nhận một bản sao của giá trị. Người mới hay viết hàm trừ máu rồi ngạc nhiên vì máu bên ngoài không đổi.

int hp = 100;
TakeDamage(hp, 30);
Console.WriteLine(hp); // 100, máu không đổi

void TakeDamage(int currentHp, int damage)
{
    currentHp -= damage; // chỉ sửa bản sao
}

Cách gọn nhất là trả kết quả về bằng return rồi gán lại:

int hp = 100;
hp = TakeDamage(hp, 30);
Console.WriteLine(hp); // 70

int TakeDamage(int currentHp, int damage)
{
    return currentHp - damage;
}

ref: cho hàm sửa thẳng biến bên ngoài

Thêm ref ở cả chỗ khai báo và chỗ gọi, hàm sẽ làm việc trên chính biến đó chứ không phải bản sao.

int hp = 100;
TakeDamage(ref hp, 30);
Console.WriteLine(hp); // 70

void TakeDamage(ref int currentHp, int damage)
{
    currentHp -= damage;
}

Lỗi hay gặp: quên ref ở chỗ gọi, viết TakeDamage(hp, 30). C# báo CS1620 "Argument 1 must be passed with the 'ref' keyword". Biến truyền bằng ref cũng phải được gán giá trị trước.

out: trả thêm kết quả

out dùng khi hàm cần đưa ra nhiều hơn một kết quả. Hàm bắt buộc phải gán giá trị cho tham số out trước khi kết thúc. Bạn đã gặp nó ở int.TryParse trong trang nhập dữ liệu.

if (TryBuy(250, 180, out int goldLeft))
{
    Console.WriteLine($"Mua xong, còn {goldLeft} vàng"); // Mua xong, còn 70 vàng
}

bool TryBuy(int gold, int price, out int remaining)
{
    if (gold < price)
    {
        remaining = gold;
        return false;
    }
    remaining = gold - price;
    return true;
}

Ở mức cơ bản: ưu tiên return. Chỉ dùng ref khi thật sự cần sửa biến của chỗ gọi, và dùng out theo kiểu TryXxx như trên.

Bài tập

Viết hàm Heal nhận máu hiện tại, máu tối đa và lượng hồi với mặc định là 25, trả về máu sau khi hồi nhưng không vượt quá máu tối đa. Gọi thử với máu 60/100 dùng mặc định, và máu 90/100 hồi 50 bằng named argument.

Console.WriteLine(Heal(60, 100));             // 85
Console.WriteLine(Heal(90, 100, amount: 50)); // 100

int Heal(int currentHp, int maxHp, int amount = 25)
{
    int newHp = currentHp + amount;
    if (newHp > maxHp)
    {
        newHp = maxHp;
    }
    return newHp;
}