Ép kiểu trong C#

Ép kiểu là đổi một giá trị từ kiểu dữ liệu này sang kiểu khác, ví dụ từ double sang int hay từ chuỗi "50" sang số 50. C# chặt chẽ về kiểu, nên bạn sẽ cần ép kiểu khá thường xuyên. Nếu chưa rõ các kiểu, xem lại trang kiểu dữ liệu.

Ép kiểu ngầm

Khi đổi từ kiểu "nhỏ" sang kiểu "lớn" hơn, không có gì bị mất. C# tự làm giúp, bạn không phải viết gì thêm.

int gold = 250;
long bankGold = gold;     // int -> long
double goldAsDouble = gold; // int -> double

Console.WriteLine(bankGold);     // 250
Console.WriteLine(goldAsDouble); // 250

Thứ tự an toàn thường gặp: int → long → float → double. Đi theo chiều này thì C# cho qua.

Ép kiểu tường minh

Chiều ngược lại thì khác. Đổi double sang int sẽ mất phần thập phân, nên C# không tự làm. Người mới hay viết thẳng như dưới rồi gặp lỗi:

double rawDamage = 9.7;
int damage = rawDamage; // lỗi CS0266

Lỗi hay gặp: CS0266: Cannot implicitly convert type 'double' to 'int'. An explicit conversion exists (are you missing a cast?). C# đang nói: "đổi được, nhưng sẽ mất dữ liệu, bạn phải tự xác nhận".

Cách xác nhận là đặt tên kiểu muốn đổi trong ngoặc tròn trước giá trị:

double rawDamage = 9.7;
int damage = (int)rawDamage;
Console.WriteLine(damage); // 9

Mất phần thập phân

Để ý kết quả ở trên là 9, không phải 10. Ép (int) cắt bỏ phần thập phân, không làm tròn.

Console.WriteLine((int)9.7);  // 9
Console.WriteLine((int)9.2);  // 9
Console.WriteLine((int)-9.7); // -9

Với số âm, cắt bỏ nghĩa là đi về phía số 0, nên -9.7 thành -9.

Trong game, chuyện này dễ gây lỗi khó thấy. Một món vũ khí có sát thương 9.99 sẽ gây đúng 9 nếu bạn ép (int). Nếu muốn làm tròn, dùng Math.Round trước rồi mới ép:

double rawDamage = 9.7;
int damage = (int)Math.Round(rawDamage);
Console.WriteLine(damage); // 10

Xem thêm các hàm làm tròn ở trang Math.

Dùng Convert

Lớp Convert có sẵn nhiều hàm đổi kiểu. Khác với (int), Convert.ToInt32 làm tròn chứ không cắt.

double exp = 9.7;
Console.WriteLine(Convert.ToInt32(exp)); // 10
Console.WriteLine((int)exp);             // 9

Riêng số có đuôi đúng .5, cả Convert.ToInt32 lẫn Math.Round làm tròn về số chẵn gần nhất: 2.5 thành 2, 3.5 thành 4. Cách này giảm sai số khi cộng dồn nhiều lần, nhưng hay làm người mới bất ngờ.

Convert còn đổi được giữa số và chuỗi, số và bool:

int hp = 80;
string hpText = Convert.ToString(hp);
bool isAlive = Convert.ToBoolean(hp); // khác 0 là true
Console.WriteLine(hpText);  // 80
Console.WriteLine(isAlive); // True

Muốn đổi số thành chuỗi, cách ngắn hơn là gọi .ToString(): hp.ToString().

Đổi chuỗi thành số với int.Parse

Dữ liệu đọc từ bàn phím hay file luôn là chuỗi. Chuỗi "50" và số 50 khác nhau: bạn không cộng trừ được với chuỗi.

string input = "50";
int bonusGold = int.Parse(input);
int gold = 100 + bonusGold;
Console.WriteLine(gold); // 150

Tương tự có double.Parse, float.Parse, bool.Parse.

Lỗi hay gặp: (int)"50" báo lỗi CS0030: không ép string sang int được. Ngoặc ép kiểu chỉ dùng giữa các kiểu số. Chuỗi thì phải dùng int.Parse hoặc Convert.ToInt32.

Nếu chuỗi không phải số, như "năm mươi", int.Parse sẽ làm chương trình dừng với lỗi FormatException. Cách xử lý an toàn bằng int.TryParse nằm ở trang nhập dữ liệu.

Bài tập

Người chơi có exp là 1234.8 (kiểu double). Hiển thị trên HUD phải là số nguyên. In ra hai dòng: một dòng cắt bỏ phần thập phân, một dòng làm tròn.

double exp = 1234.8;

int cut = (int)exp;
int rounded = Convert.ToInt32(exp);

Console.WriteLine(cut);     // 1234
Console.WriteLine(rounded); // 1235