Câu lệnh switch trong C#

switch chọn một nhánh dựa trên giá trị của một biến. Khi bạn thấy mình viết một loạt if (choice == 1) ... else if (choice == 2) ... so sánh cùng một biến, switch thường gọn và dễ đọc hơn. Hay gặp ở menu, lựa chọn nhân vật, loại vật phẩm.

Switch statement

int choice = 2;

switch (choice)
{
    case 1:
        Console.WriteLine("Bắt đầu game");
        break;
    case 2:
        Console.WriteLine("Mở cài đặt"); // Mở cài đặt
        break;
    case 3:
        Console.WriteLine("Thoát");
        break;
    default:
        Console.WriteLine("Lựa chọn không hợp lệ");
        break;
}

• switch (choice) là giá trị cần xét.
• Mỗi case là một giá trị cụ thể. Khớp thì chạy các lệnh bên dưới nó.
• break kết thúc switch, nhảy ra ngoài.
• default chạy khi không case nào khớp, giống else cuối cùng.

switch dùng được với int, string, char, bool và enum.

string command = "attack";

switch (command)
{
    case "attack":
        Console.WriteLine("Vung kiếm!"); // Vung kiếm!
        break;
    case "defend":
        Console.WriteLine("Giơ khiên");
        break;
    default:
        Console.WriteLine("Không hiểu lệnh");
        break;
}

So sánh chuỗi trong case có phân biệt hoa thường: "Attack" sẽ rơi vào default. Nếu lệnh do người dùng gõ, gọi .ToLower() trước khi đưa vào switch.

Không được rơi xuống case sau

Người từng học C, C++ hay JavaScript quen kiểu bỏ break để chạy tiếp sang case bên dưới. C# cấm chuyện này:

int choice = 1;

switch (choice)
{
    case 1:
        Console.WriteLine("Bắt đầu game");
        // thiếu break
    case 2:
        Console.WriteLine("Mở cài đặt");
        break;
}

Lỗi hay gặp: quên break ở cuối một case có lệnh. C# báo lỗi CS0163: Control cannot fall through from one case label ('case 1:') to another. Thêm break; (hoặc return;) vào cuối mỗi case, kể cả default.

C# làm vậy vì quên break là lỗi rất phổ biến trong C, và nó chạy sai mà không báo gì. C# chặn ngay lúc biên dịch.

Gộp nhiều case

Nếu nhiều giá trị cùng làm một việc, xếp các case liền nhau, không đặt lệnh nào giữa chúng. Trường hợp này được phép vì các case trên rỗng.

char key = 'W';

switch (key)
{
    case 'w':
    case 'W':
        Console.WriteLine("Đi lên"); // Đi lên
        break;
    case 's':
    case 'S':
        Console.WriteLine("Đi xuống");
        break;
    default:
        Console.WriteLine("Đứng yên");
        break;
}

Switch expression

Khi mục đích chỉ là chọn ra một giá trị theo từng trường hợp, C# có cách viết ngắn hơn gọi là switch expression:

int rarity = 3;

string rarityName = rarity switch
{
    1 => "Thường",
    2 => "Hiếm",
    3 => "Sử thi",
    4 => "Huyền thoại",
    _ => "Không rõ"
};

Console.WriteLine(rarityName); // Sử thi

Khác với switch statement:

• Biến đứng trước từ khoá switch.
• Mỗi nhánh viết giá trị => kết quả, ngăn cách bằng dấu phẩy.
• _ đóng vai default.
• Không cần break, và cả khối kết thúc bằng ;.

Switch expression còn so sánh được theo khoảng bằng <, >=:

int hp = 18;

string status = hp switch
{
    <= 0 => "Đã gục",
    < 30 => "Nguy kịch",
    < 70 => "Bị thương",
    _ => "Khỏe"
};

Console.WriteLine(status); // Nguy kịch

Giống if else, các nhánh được xét từ trên xuống, nhánh khớp đầu tiên thắng.

Lỗi hay gặp: quên nhánh _ trong switch expression. C# cảnh báo CS8509 là chưa phủ hết các trường hợp. Nếu lúc chạy gặp giá trị không khớp nhánh nào, chương trình dừng với SwitchExpressionException.

Bài tập

Dùng switch expression đổi số sao đánh giá màn chơi (stars từ 0 tới 3) thành số vàng thưởng: 3 sao được 300, 2 sao được 150, 1 sao được 50, còn lại 0. Thử với stars = 2.

int stars = 2;

int reward = stars switch
{
    3 => 300,
    2 => 150,
    1 => 50,
    _ => 0
};

Console.WriteLine($"Thưởng {reward} vàng"); // Thưởng 150 vàng