List trong Python

List là một dãy giá trị có thứ tự, đặt trong ngoặc vuông. Kho đồ của nhân vật, danh sách quái trong một đợt, bảng điểm cao: đều hợp để lưu bằng list. List sửa được, thêm bớt phần tử lúc nào cũng được.

Tạo list và lấy phần tử

inventory = ["Kiếm", "Khiên", "Bình máu"]
scores = [1200, 950, 870]
empty_bag = []

print(inventory[0])   # Kiếm
print(inventory[-1])  # Bình máu
print(len(inventory)) # 3

Chỉ số bắt đầu từ 0, giống chuỗi. Phần tử cuối có chỉ số len - 1, hoặc gọn hơn là -1.

Lỗi hay gặp: lấy chỉ số bằng độ dài. List có 3 phần tử thì chỉ số hợp lệ là 0, 1, 2. inventory[3] báo IndexError: list index out of range.

Đổi một phần tử bằng cách gán vào chỉ số:

inventory[1] = "Khiên sắt"
print(inventory)  # ['Kiếm', 'Khiên sắt', 'Bình máu']

Thêm phần tử

inventory = ["Kiếm"]
inventory.append("Cung")        # thêm vào cuối
inventory.insert(0, "Mũ giáp")  # chèn vào vị trí 0
print(inventory)  # ['Mũ giáp', 'Kiếm', 'Cung']

Muốn thêm nhiều phần tử từ list khác thì dùng extend:

loot = ["Vàng", "Ngọc"]
inventory.extend(loot)
print(inventory)  # ['Mũ giáp', 'Kiếm', 'Cung', 'Vàng', 'Ngọc']

Người mới hay nhầm append(loot) với extend(loot). append bỏ nguyên cái list loot vào làm một phần tử, thành [..., ['Vàng', 'Ngọc']].

Xóa phần tử

remove(giá_trị) xóa phần tử đầu tiên có giá trị đó:

inventory = ["Bình máu", "Kiếm", "Bình máu"]
inventory.remove("Bình máu")
print(inventory)  # ['Kiếm', 'Bình máu']

pop() lấy ra và xóa theo chỉ số. Không truyền gì thì lấy phần tử cuối:

enemies = ["Slime", "Goblin", "Orc"]
last = enemies.pop()
first = enemies.pop(0)
print(last, first)  # Orc Slime
print(enemies)      # ['Goblin']

Lỗi hay gặp: xóa món không có trong túi. inventory.remove("Rìu") khi túi không có rìu sẽ báo ValueError: list.remove(x): x not in list. Kiểm tra bằng in trước.

if "Rìu" in inventory:
    inventory.remove("Rìu")
else:
    print("Không có rìu")

Tìm phần tử với index và in

party = ["Aki", "Rin", "Kai"]
print("Rin" in party)      # True
print(party.index("Kai"))  # 2
print(party.count("Aki"))  # 1

index() cũng báo ValueError nếu không tìm thấy, nên hỏi bằng in trước.

Sắp xếp

scores = [870, 1200, 950]
scores.sort()
print(scores)  # [870, 950, 1200]

scores.sort(reverse=True)
print(scores)  # [1200, 950, 870]

sort() sửa thẳng list gốc và trả về None. Viết scores = scores.sort() là mất luôn list. Muốn giữ list gốc thì dùng sorted(scores), hàm này trả về list mới. Bài Lambda chỉ cách sắp xếp theo điều kiện riêng.

Cắt list bằng slicing

Slicing trên list giống hệt trên chuỗi, kết quả là list mới:

scores = [1200, 950, 870, 640, 500]
top3 = scores[:3]
print(top3)          # [1200, 950, 870]
print(scores[2:4])   # [870, 640]
print(scores[::-1])  # [500, 640, 870, 950, 1200]

scores[:] tạo một bản sao. Cần bản sao vì phép gán thường không sao chép:

bag_a = ["Kiếm"]
bag_b = bag_a        # cùng một list, hai cái tên
bag_b.append("Cung")
print(bag_a)         # ['Kiếm', 'Cung']

bag_c = bag_a[:]     # bản sao riêng
bag_c.append("Rìu")
print(bag_a)         # ['Kiếm', 'Cung']

List trong list

Một phần tử của list có thể là list khác. Cách này hợp để làm bản đồ dạng lưới:

dungeon = [
    ["#", "#", "#"],
    ["#", "@", "."],
    ["#", ".", "E"],
]
print(dungeon[1][1])  # @
print(dungeon[2][2])  # E

dungeon[2][2] = "."   # quái bị hạ
print(dungeon[2])     # ['#', '.', '.']

dungeon[2] lấy hàng thứ ba, rồi [2] lấy ô thứ ba trong hàng đó. Để duyệt qua cả lưới, xem vòng lặp for.

Bài tập

Túi đồ ban đầu là ["Kiếm gỗ", "Bình máu"]. Nhặt được "Khiên", dùng mất "Bình máu", rồi đổi "Kiếm gỗ" thành "Kiếm sắt". In túi đồ và số món.

inventory = ["Kiếm gỗ", "Bình máu"]
inventory.append("Khiên")
inventory.remove("Bình máu")

sword_index = inventory.index("Kiếm gỗ")
inventory[sword_index] = "Kiếm sắt"

print(inventory)       # ['Kiếm sắt', 'Khiên']
print(len(inventory))  # 2