Kiểu dữ liệu trong Python

Mỗi giá trị trong Python đều thuộc một kiểu dữ liệu. Kiểu quyết định bạn làm được gì với giá trị đó: số thì cộng trừ được, chuỗi thì ghép được, còn đem số cộng với chuỗi thì Python báo lỗi.

Năm kiểu cơ bản

gold = 250             # int
crit_rate = 0.15       # float
hero_name = "Aki"      # str
is_boss = False        # bool
equipped_weapon = None # chưa trang bị gì

Python tự biết kiểu từ giá trị bạn gán, bạn không phải viết ra.

Xem kiểu bằng type()

Không chắc một biến đang giữ kiểu gì thì hỏi type():

print(type(250))       # <class 'int'>
print(type(0.15))      # <class 'float'>
print(type("Aki"))     # <class 'str'>
print(type(False))     # <class 'bool'>
print(type(None))      # <class 'NoneType'>

type() hữu ích nhất khi đang tìm lỗi. Ví dụ bạn tưởng biến là số mà nó lại là chuỗi, type() cho biết ngay.

int và float

Chỗ người mới hay nhầm: 3 và 3.0 trông giống nhau nhưng khác kiểu.

print(type(3))    # <class 'int'>
print(type(3.0))  # <class 'float'>
print(3 == 3.0)   # True

So sánh thì bằng nhau, nhưng kiểu thì khác. Phép chia / luôn trả về float kể cả khi chia hết:

total_gold = 300
players = 3
share = total_gold / players
print(share)        # 100.0
print(type(share))  # <class 'float'>

int trong Python không có giới hạn độ lớn, khác với C#. Điểm số tới hàng tỷ tỷ cũng không bị tràn. Bài Số trong Python nói kỹ hơn về phép toán.

str

Chuỗi đặt trong nháy đơn hoặc nháy kép, hai cách như nhau:

title = "Hiệp sĩ"
item = 'Bình máu'

Dùng nháy kép khi trong chuỗi có nháy đơn, và ngược lại:

line = "Boss nói: 'Ngươi không qua được đâu'"
print(line)  # Boss nói: 'Ngươi không qua được đâu'

Số nằm trong nháy là chuỗi, không phải số: "100" là str, không cộng với 100 được.

Lỗi hay gặp: cộng chuỗi với số.

print("Vàng: " + 250)
# TypeError: can only concatenate str (not "int") to str

Dùng dấu phẩy print("Vàng:", 250), hoặc đổi số sang chuỗi "Vàng: " + str(250). Bài Ép kiểu và Chuỗi có cách gọn hơn.

bool

bool chỉ có hai giá trị: True và False, viết hoa chữ đầu. Viết true thường sẽ báo NameError.

is_alive = True
has_key = False
print(is_alive)  # True

Kết quả của phép so sánh là bool:

hp = 0
print(hp <= 0)        # True
print(type(hp <= 0))  # <class 'bool'>

Bài Bool và toán tử dùng kiểu này nhiều.

None

None nghĩa là "chưa có gì". Nó khác 0 và khác chuỗi rỗng "": 0 vàng vẫn là có số vàng, còn None là chưa biết hoặc chưa gán.

target = None       # chưa khóa mục tiêu nào
print(target)       # None
print(target is None)  # True

Kiểm tra None thì dùng is None, không dùng == None. Cả hai đều chạy, nhưng is None là cách viết chuẩn của Python.

Bài tập

Tạo bốn biến cho một món đồ: tên "Khiên sắt", giá 120, độ bền 0.85, có thể bán hay không (có). Thêm biến owner chưa có chủ. In kiểu của từng biến.

item_name = "Khiên sắt"
price = 120
durability = 0.85
can_sell = True
owner = None

print(type(item_name))   # <class 'str'>
print(type(price))       # <class 'int'>
print(type(durability))  # <class 'float'>
print(type(can_sell))    # <class 'bool'>
print(type(owner))       # <class 'NoneType'>