Mục lục Python

Docs / Python

Cài đặt Python trên Windows

Bài trướcBài tiếp

Trước khi viết dòng Python đầu tiên, máy bạn cần có trình thông dịch Python: chương trình đọc file .py và chạy nó. Bài này cài Python 3.12 trên Windows, cài VS Code để viết code, và sửa lỗi hay gặp nhất khi mới cài.

Tải và cài Python

Chỗ người mới hay sai là bấm Install ngay mà bỏ qua một ô checkbox ở màn hình đầu tiên. Ô đó quyết định bạn có gõ được python trong terminal hay không.

Làm theo thứ tự:

  1. Vào trang python.org, mục Downloads, tải bản Python 3.12 cho Windows (file python-3.12.x-amd64.exe).
  2. Mở file cài. Ở màn hình đầu, đánh dấu ô Add python.exe to PATH.
  3. Bấm Install Now và đợi xong.

PATH là danh sách thư mục mà Windows tìm khi bạn gõ tên một lệnh. Thêm Python vào PATH thì gõ python ở đâu cũng chạy được.

Kiểm tra đã cài được chưa

Mở PowerShell hoặc Command Prompt (bấm phím Windows, gõ powershell). Gõ:

python --version

Nếu thấy Python 3.12.x là xong. Windows còn có sẵn lệnh py, gọi là Python Launcher. Nó hữu ích khi máy có nhiều bản Python:

py --version
py -3.12 --version

Trên Windows, python và py đều chạy Python được. Các bài sau viết python, nếu máy bạn chỉ chạy được py thì cứ thay vào.

Lỗi hay gặp: gõ python và nhận về 'python' is not recognized as an internal or external command (hoặc trong PowerShell là The term 'python' is not recognized). Nguyên nhân gần như luôn là quên tick ô Add to PATH. Cách sửa nhanh nhất: chạy lại file cài, chọn Modify, bấm Next và tick Add Python to environment variables. Xong thì đóng terminal cũ, mở cái mới rồi thử lại.

Một trường hợp khác: gõ python mà Windows mở Microsoft Store. Đó là lối tắt giả của Windows. Vào Settings, tìm App execution aliases, tắt hai dòng python.exe và python3.exe.

Thử chế độ tương tác

Gõ python không kèm gì, bạn vào chế độ tương tác với dấu nhắc >>>:

>>> print("Xin chào, người chơi mới")
Xin chào, người chơi mới
>>> 100 - 35
65
>>> exit()

Chế độ này tiện để thử nhanh một dòng. Gõ exit() để thoát.

Cài VS Code

Viết chương trình dài thì cần một trình soạn code. VS Code miễn phí và dùng tốt cho Python.

  1. Tải VS Code từ code.visualstudio.com và cài.
  2. Mở VS Code, bấm biểu tượng Extensions ở thanh bên trái (hoặc Ctrl+Shift+X).
  3. Tìm Python của Microsoft và bấm Install.

Extension này cho bạn tô màu code, gợi ý khi gõ và nút chạy file.

Viết và chạy file .py đầu tiên

Tạo một thư mục, ví dụ hoc-python, rồi mở nó trong VS Code bằng File > Open Folder. Tạo file mới tên main.py và gõ:

player_name = "Aki"
gold = 120
print("Người chơi:", player_name)  # Người chơi: Aki
print("Vàng:", gold)               # Vàng: 120

Có hai cách chạy:

  • Bấm nút tam giác ở góc trên bên phải VS Code.
  • Mở terminal trong VS Code bằng menu Terminal > New Terminal và gõ:
python main.py

Terminal phải đang đứng ở đúng thư mục chứa main.py. Nếu báo can't open file ... No such file or directory thì bạn đang đứng sai chỗ, dùng cd để vào đúng thư mục.

Lỗi hay gặp: đặt tên file trùng tên module có sẵn của Python, ví dụ random.py hay json.py. Sau này khi import random, Python sẽ lấy nhầm file của bạn và báo lỗi khó hiểu. Đặt tên file riêng như game.py, main.py.

Bài tiếp theo: Cú pháp Python.

Bài tập

Tạo file hero.py in ra ba dòng: tên nhân vật, level và số máu. Chạy nó bằng lệnh trong terminal.

Xem đáp án 
hero_name = "Rin"
level = 5
hp = 240

print("Tên:", hero_name)  # Tên: Rin
print("Level:", level)    # Level: 5
print("Máu:", hp)         # Máu: 240

Chạy bằng:

python hero.py
Bài trướcBài tiếp