Platformer #12: Boss thắng bằng chân, không bằng vũ khí

Bộ art không vẽ động tác tấn công nào cho nhân vật. Không chém, không bắn, chỉ chạy, nhảy và giẫm. Với đa số người chơi, đánh boss nghĩa là bào máu nó bằng vũ khí. Ở đây không có vũ khí, nên cách duy nhất để thắng là giẫm lên đầu nó.

Giới hạn này ép ra một thiết kế tốt hơn: boss không thể lúc nào cũng nguy hiểm, vì như vậy người chơi không có cách nào chạm vào nó mà sống. Boss phải tự đặt mình vào thế hở. Nó báo trước, dồn hết sức vào một cú lao, đâm vào vách, và đứng thở dốc một lúc. Khoảnh khắc thở dốc đó là cơ hội duy nhất của người chơi.

Vòng trận

Boss có sáu trạng thái:

Hết Recover hay hết Hurt, boss quay đầu và vào Telegraph lần nữa. Nó luôn lao qua lại giữa hai vách, không đuổi theo người chơi. Mình cố ý làm vậy: nhịp trận đoán được thì người chơi học được, và luôn có một chỗ đứng an toàn là trên đỉnh vách.

Ba con số làm nên trận đấu:

• Telegraph 0.9 giây là thời gian phản ứng. Xuống 0.3 giây thì người chơi chết trước khi hiểu chuyện gì xảy ra. Lên 2 giây thì trận đấu lê thê.
• Charge 13 unit/giây, nhanh hơn tốc độ chạy 9 unit/giây của nhân vật. Không chạy thoát được, phải nhảy lên chỗ cao.
• Recover 1.8 giây là cửa sổ trừng phạt. Ngắn quá thì không kịp nhảy xuống, dài quá (4 giây) thì trận đấu nhàm.

Và một con số thứ tư: rampPerHit = 0.75. Mỗi lần trúng đòn, thời gian Telegraph và Recover nhân với 0.75. Boss "nổi điên" dần mà không cần thêm chiêu mới hay thêm máu, chỉ bóp thời gian lại:

Đấu trường

Boss cần một chỗ riêng: một khoảng sàn phẳng có vách ở hai đầu để nó lao vào, và một chỗ cao an toàn để người chơi đứng chờ. Mình làm đấu trường ở đầu phải căn phòng, trong một scene riêng để không phá căn phòng của các bài trước. Bài 15 sẽ nối các scene này thành những màn chơi nối tiếp nhau.

1. Trong cửa sổ Project, chọn scene của bạn, Ctrl+D để nhân bản, đổi tên thành Room_Boss rồi mở nó.
2. Xoá Enemy_Cannon của bài 11: nó đứng trên cột phải, mà cột đó sắp bị xoá.
3. Mở Window > 2D > Tile Palette, chọn tilemap sàn. Dùng công cụ Eraser (phím D) xoá hết hai cột cao ở x 48 tới 49 và x 54 tới 55, từ y = 2 lên tới y = 22.
4. Chọn RT_Grass trong palette, dùng Brush (phím B) tô một khối 4 × 4 ô ở x 48 tới 51, y 2 tới 5. RuleTile tự vẽ viền và mặt cỏ.

Vách cao 4 ô: nhảy thường cao 5.2 nên người chơi lên được đỉnh vách, còn boss lao vào thì dừng. Đấu trường rộng 10 ô, từ mặt vách ở x = 52 tới tường phòng ở x = 62. Ngọc 4 và cửa thoát của bài 9 giờ nằm trong đấu trường.

Nếu bạn sửa tilemap bằng Tile Palette như trên, Unity tự dựng lại collider. Nếu có lúc bạn sửa tile bằng code (cửa phá được, khối rơi), TilemapCollider2D không tự biết tile đã đổi, và CompositeCollider2D gộp lại từ hình cũ. Tilemap báo trống mà vật lý vẫn va vào một bức tường vô hình. Bật tắt collider rồi mới dựng lại:

tilemapCollider.enabled = false;
tilemapCollider.enabled = true;
composite.GenerateGeometry();

Ô sprite không phải con boss

Bộ art của Brute nằm ở Enemies/Brute: Idle, Run, Run_Attack, Attack, Hit. Mỗi ô rộng 72 pixel, cao 48, khác các con địch trước (48 × 48). Cắt mọi sheet bằng Grid By Cell Size 72 × 48.

Rồi nhìn kỹ xem con boss nằm ở đâu trong ô:

Thân con boss chỉ rộng 27 pixel và nằm ở nửa phải của ô, từ pixel 35 tới 62. Phần trống bên trái dành cho chiếc lưỡi quét ra trong Run_Attack và Attack. Đó là tầm với của đòn đánh, không phải thân.

Nếu để pivot Bottom Center như mọi con địch trước, pivot rơi vào pixel 36, lệch trái so với thân 12.5 pixel, tức 0.78 unit. Collider đặt quanh pivot sẽ lệch theo. Bản đầu của mình còn đặt collider 2.6 × 2.6 cho "khớp ô", kết quả là thế này:

Với collider đỏ, người chơi đứng cách boss nửa ô bên trái vẫn chết, còn nhảy xuống đúng đầu nó thì đáp vào khoảng không phía trên. Trận đấu nghe thì đúng mà chơi thì "sai sai" không giải thích được.

Pivot phải đặt ở tâm thân. Cách nhanh nhất là đặt ngay lúc cắt: trong Sprite Editor, menu Slice, Type Grid By Cell Size, Pixel Size 72 × 48, Pivot Custom, Custom Pivot X 0.6736, Y 0, rồi bấm Slice và Apply. Làm vậy cho cả năm sheet. Con số 0.6736 là 48.5 chia 72. Khi boss quay đầu, flipX lật hình quanh pivot, tức quanh tâm thân, nên thân vẫn đứng đúng chỗ ở cả hai hướng. Collider giờ là 1.7 × 1.6, offset (0, 0.8), đặt trong EnemyData như bài 11.

EnemyData của Brute

Tạo Enemy_Brute bằng Create > Platformer > Enemy Data:

• Sprites: Idle là Idle (11 frame), Walk là Run (12), Attack là Run_Attack (12), Hit là Hit (5). Charge và Stun để trống.
• Sight Range 20, Sight Height 6: boss không nhìn phía trước như charger, nó dùng một hộp rộng 40 × 12 quanh mình để biết người chơi đã vào phòng chưa.
• Bounce Velocity 22: cao hơn địch thường (20) để sau cú giẫm, người chơi bật lên đủ cao mà lùi về đỉnh vách.
• Stompable Only When Vulnerable: bật, như charger.

Code

Tạo Assets/_Platformer/Scripts/Enemies/BossBrute.cs:

using UnityEngine;
using Platformer.Common;

namespace Platformer.Enemies
{
    [RequireComponent(typeof(Rigidbody2D), typeof(BoxCollider2D), typeof(SpriteRenderer))]
    [RequireComponent(typeof(SpriteSequence))]
    public sealed class BossBrute : MonoBehaviour
    {
        public enum State { Idle, Telegraph, Charge, Recover, Hurt, Dead }

        [Header("Data")]
        [SerializeField] private EnemyData data;
        [SerializeField] private LayerMask groundMask;
        [SerializeField] private LayerMask playerMask;
        [SerializeField] private int startDirection = -1;

        [Header("Fight")]
        [SerializeField, Min(1)] private int maxHealth = 3;
        [Tooltip("Seconds the boss stands open after a charge. Shrinks as health drops.")]
        [SerializeField, Min(0.1f)] private float recoverSeconds = 1.8f;
        [Tooltip("Each hit multiplies telegraph and recover time by this. Below 1 = fight speeds up.")]
        [SerializeField, Range(0.4f, 1f)] private float rampPerHit = 0.75f;
        [SerializeField, Min(0f)] private float hurtSeconds = 0.8f;

        [Header("Sensing")]
        [SerializeField, Min(0.02f)] private float wallThickness = 0.15f;
        [SerializeField, Min(0f)] private float wallMargin = 0.25f;
        [SerializeField, Min(0f)] private float wallProbeOffset = 0.05f;

        public State Current { get; private set; } = State.Idle;
        public int Health { get; private set; }
        public int Direction { get; private set; }
        public bool Vulnerable => Current == State.Recover;
        public bool Dangerous => Current == State.Idle || Current == State.Telegraph || Current == State.Charge;
        public EnemyData Data => data;
        public System.Action<int, int> HealthChanged;   // current, max
        public System.Action Defeated;

        private Rigidbody2D body;
        private BoxCollider2D box;
        private SpriteRenderer sr;
        private SpriteSequence seq;
        private float stateUntil;
        private int hitsTaken;

        private float Ramp => Mathf.Pow(rampPerHit, hitsTaken);

        private void Awake()
        {
            body = GetComponent<Rigidbody2D>();
            box = GetComponent<BoxCollider2D>();
            sr = GetComponent<SpriteRenderer>();
            seq = GetComponent<SpriteSequence>();
            body.bodyType = RigidbodyType2D.Kinematic;
            body.freezeRotation = true;
            Direction = startDirection >= 0 ? 1 : -1;
            Health = maxHealth;
            if (data != null) { box.size = data.colliderSize; box.offset = data.colliderOffset; }
        }

        private void OnEnable()
        {
            Health = maxHealth; hitsTaken = 0;
            Enter(State.Idle);
            HealthChanged?.Invoke(Health, maxHealth);
        }

        private void FixedUpdate()
        {
            if (data == null || Current == State.Dead) return;

            switch (Current)
            {
                case State.Idle:
                    if (PlayerInRoom()) Enter(State.Telegraph);
                    break;
                case State.Telegraph:
                    if (Time.time >= stateUntil) Enter(State.Charge);
                    break;
                case State.Charge:
                    if (WallAhead()) { Enter(State.Recover); break; }
                    body.MovePosition(body.position + new Vector2(Direction * data.chargeSpeed * Time.fixedDeltaTime, 0f));
                    break;
                case State.Recover:
                    if (Time.time >= stateUntil) { Direction = -Direction; Enter(State.Telegraph); }
                    break;
                case State.Hurt:
                    if (Time.time >= stateUntil) { Direction = -Direction; Enter(State.Telegraph); }
                    break;
            }
            sr.flipX = Direction > 0;
        }

        private void Enter(State s)
        {
            Current = s;
            switch (s)
            {
                case State.Idle:
                    Play(data.idle, true);
                    break;
                case State.Telegraph:
                    stateUntil = Time.time + data.telegraphSeconds * Ramp;
                    Play(data.idle, true);
                    break;
                case State.Charge:
                    Play(data.attack, true);          // Run_Attack
                    break;
                case State.Recover:
                    stateUntil = Time.time + recoverSeconds * Ramp;
                    Play(data.walk, true);            // Run, standing still = visibly winded
                    break;
                case State.Hurt:
                    stateUntil = Time.time + hurtSeconds;
                    Play(data.hit, false);
                    break;
                case State.Dead:
                    Play(data.hit, false);
                    break;
            }
        }

        private void Play(Sprite[] frames, bool loop)
        {
            if (seq == null || frames == null || frames.Length == 0) return;
            seq.Play(frames, data.fps, loop);
        }

        private bool PlayerInRoom()
        {
            var b = box.bounds;
            var size = new Vector2(data.sightRange * 2f, data.sightHeight * 2f);
            return Physics2D.OverlapBox(b.center, size, 0f, playerMask) != null;
        }

        private bool WallAhead() => Probe.WallAhead(box, Direction, groundMask, wallThickness, wallMargin, wallProbeOffset);

        private void OnCollisionEnter2D(Collision2D c) => Touch(c.collider);
        private void OnTriggerEnter2D(Collider2D c) => Touch(c);

        private void Touch(Collider2D other)
        {
            if (Current == State.Dead) return;
            var motor = other.GetComponentInParent<Player.PlayerMotor>();
            if (motor == null) return;

            var open = Vulnerable || !data.stompableOnlyWhenVulnerable;
            if (open && StompCheck.IsStomp(other, box, motor.Velocity))
            {
                var rb = motor.GetComponent<Rigidbody2D>();
                if (rb != null) rb.linearVelocity = new Vector2(rb.linearVelocity.x, data.bounceVelocity);
                TakeHit();
            }
            else if (Dangerous)
            {
                var life = other.GetComponentInParent<Player.PlayerLife>();
                if (life != null) life.Kill(data.displayName);
            }
        }

        public void TakeHit()
        {
            if (Current == State.Dead) return;
            Health--; hitsTaken++;
            HealthChanged?.Invoke(Health, maxHealth);
            if (Health <= 0) { Die(); return; }
            Enter(State.Hurt);
        }

        private void Die()
        {
            Current = State.Dead;
            box.enabled = false;
            Play(data.hit, false);
            Defeated?.Invoke();
        }

        private void OnDrawGizmosSelected()
        {
            var bc = GetComponent<BoxCollider2D>();
            if (bc == null) return;
            var b = bc.bounds;
            Gizmos.color = Vulnerable ? Color.green : Color.red;
            Gizmos.DrawWireCube(b.center, b.size);
        }
    }
}

Bạn sẽ thấy gần như không có gì mới. FixedUpdate là một switch theo trạng thái như charger ở bài 11. Giẫm dùng StompCheck của bài 9. Cờ stompableOnlyWhenVulnerable của bài 11. Hộp dò vách là Probe của bài 10. Đổi dãy sprite bằng SpriteSequence của bài 8. Thông số trong EnemyData của bài 11. Con boss chỉ ráp lại những thứ đã có, và đó là phần thưởng cho mười một bài trước.

Những chỗ riêng của boss:

• Ramp là rampPerHit mũ số lần trúng đòn. Telegraph và Recover nhân thời lượng với nó mỗi lần Enter.
• Recover phát dãy Run mà không di chuyển. Bộ art không có động tác mệt cho Brute như sheet Stun của charger. Chân chạy mà người đứng yên đọc ra như đang hụt hơi, đủ để người chơi hiểu đây là lúc nó hở.
• HealthChanged và Defeated là hai sự kiện cho bài 15: thanh máu boss nghe cái đầu, màn hình thắng nghe cái sau.

Chạm vào boss: Vulnerable và Dangerous là hai câu hỏi khác nhau

Bản Touch đầu tiên của mình viết thế này:

if (Vulnerable && StompCheck.IsStomp(other, box, motor.Velocity))
{
    // bounce, TakeHit
}
else
{
    var life = other.GetComponentInParent<Player.PlayerLife>();
    if (life != null) life.Kill(data.displayName);
}

Giẫm lúc boss hở thì boss mất máu, chạm lúc nào khác thì người chơi chết. Nghe hợp lý. Mình cho người chơi đứng trên đỉnh vách, chờ boss đâm vào vách rồi nhảy xuống giẫm, sau đó đứng yên trên đầu nó thêm một chút. Log ghi lại mọi lần chạm:

1.98  state=Recover vulnerable=True  playerBottom=3.615 bossTop=3.600 isStomp=True
1.98  boss hp 2/3
2.56  state=Hurt    vulnerable=False playerBottom=3.615 bossTop=3.600 isStomp=True
2.56  player died: Brute

Cú giẫm đầu trúng, boss mất một máu và vào Hurt. Người chơi bật lên rồi rơi xuống đúng đầu nó lần nữa, 0.58 giây sau, trong lúc boss còn đang chớp trắng. Hurt không phải Recover nên Vulnerable là false, lần chạm thứ hai rơi vào nhánh else, và người chơi chết. Đánh trúng rồi bị phạt vì chính cú đánh đó.

Lỗi này chưa từng xảy ra với jumper, charger hay thùng gỗ: cả ba chết ngay sau một cú giẫm, collider tắt, không có lần chạm thứ hai. Boss là thứ đầu tiên sống sót sau khi bị giẫm.

Cách sửa là tách hai câu hỏi ra:

• Vulnerable: giẫm lúc này có làm boss mất máu không? Chỉ khi Recover.
• Dangerous: chạm lúc này có giết người chơi không? Chỉ khi Idle, Telegraph, Charge.

Recover, Hurt và Dead không nguy hiểm. Chạm vào boss lúc nó thở dốc mà không phải từ trên xuống (đi ngang vào nó) thì không có gì xảy ra. Đó vốn là ý nghĩa của thế hở. Quy tắc chung: một cú đánh trúng không bao giờ được phạt người đánh.

Hộp dò vách tính từ collider

Bài 10 đã giới thiệu Probe với lời hứa kể lại vì sao chiều cao hộp dò không được gõ tay. Đây là lúc đó. Bản đầu của boss dò vách bằng một hộp cao 2.0 gõ sẵn, đặt ở tâm collider. Khi collider còn là 2.6 × 2.6 thì không sao. Thu collider về 1.7 × 1.6 cho khớp thân, tâm collider hạ xuống còn 0.8 trên chân, và hộp cao 2.0 thò xuống dưới mặt sàn 0.2:

Boss coi chính mặt đất nó đang đứng là vách. Vào Charge rồi báo đâm vách ngay lập tức, không nhúc nhích. Probe.WallAhead tính chiều cao từ collider trừ đi wallMargin mỗi đầu, nên thu collider bao nhiêu thì hộp dò thu theo bấy nhiêu: 1.6 − 2 × 0.25 = 1.1.

Dựng boss

1. Trong Enemies, tạo Boss_Brute ở (58, 2, 0). Layer Enemy.
2. Sprite Renderer: Idle_0 của Brute, Sorting Layer Enemies.
3. Sprite Sequence: bỏ tick Play On Enable.
4. Rigidbody 2D: Kinematic, tick Freeze Rotation Z.
5. Box Collider 2D: để mặc định, EnemyData ghi đè lúc Awake.
6. Boss Brute: Data Enemy_Brute, Ground Mask Ground, Player Mask Player, Start Direction -1. Các số khác giữ mặc định.

Kiểm tra

Mình cho người chơi đứng trên đỉnh vách ở x = 49.6, mỗi lần boss đâm vào vách bên trái thì nhảy xuống giẫm, đứng trên đầu nó thêm 0.7 giây (để có lần chạm thứ hai trong lúc Hurt), rồi lùi về vách. Toàn bộ bằng input thật:

Ba lần giẫm, không chết lần nào. Boss dừng ở 53.06 và 61.12, kỳ vọng là mặt vách cộng nửa collider 0.85, khe 0.05 và bề dày hộp dò 0.15, tức 53.05 bên trái và 60.95 bên phải. Bên phải lệch 0.17 vì mỗi bước vật lý boss đi 0.26 unit, nó dừng ở bước đầu tiên hộp dò chạm tường. Thời lượng Telegraph và Recover khớp bảng ramp ở trên trong vòng một bước vật lý.

Tự thử bằng tay:

• Đứng dưới sàn đấu trường khi boss lao tới: bạn chết. Đứng trên đỉnh vách: an toàn.
• Nhảy xuống giẫm lúc boss thở dốc: nó chớp trắng, bạn nảy lên. Đứng yên trên đầu nó: bạn không chết.
• Đi ngang vào boss lúc nó thở dốc: không ai chết.
• Chọn Boss_Brute trong lúc Play: khung collider đỏ khi nguy hiểm, xanh khi đang hở.
• Tạm đổi Telegraph Seconds trong Enemy_Brute thành 0.3, rồi 2.0, và Recover Seconds thành 4. Cảm nhận xem trận đấu thay đổi thế nào, rồi trả lại số cũ.

Bài sau

Mọi thứ đã chạy đúng, nhưng chưa có cảm giác. Giẫm trúng địch không có tiếng, không có rung, boss đâm vách mà màn hình đứng im. Bài 13 thêm "juice": rung camera, chớp sprite và âm thanh, để mỗi cú giẫm có trọng lượng. Và làm vậy mà không sửa một dòng nào trong code gameplay của mười hai bài trước.